تازه ترین نتایج مطالعه بار بیماری سرطان در جهان نشان می دهد بیش از 44 درصد مرگ و میرهای ناشی از این بیماری به علت عوامل خطر متابولیک، محیطی، شغلی و رفتاری است که مصرف سیگار، الکل و شاخص توده بدنی بالا در راس این عوامل خطر سرطانها قرار دارند.


به گزارش پژوهشکده بیماری های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران بر اساس یافته های این مطالعه منتشره در مجله «لنست» که در بستر « مطالعه بار جهانی بیماری‌ها، آسیب‌ها و عوامل خطر (GBD) 2019» انجام شده و با بررسی 34 عامل خطر  بیماری و مرگ ناشی از 23 نوع سرطان ،  برای نخستین بار فهرست جامعی از عوامل خطر  مرگ و میر ناشی از سرطانها را در سطح منطقه ای و ملی و در گروه های سنی، برای هر دو جنس در طول زمان (2010 تا 2019)  ارائه کرده است،  در بین کل عوامل خطر سرطانها، عوامل خطر «متابولیک، محیطی، شغلی و رفتاری» ، عامل 4.45 میلیون مرگ (44.4 درصد مرگهای ناشی از کل عوامل خطر سرطانها) در سراسر جهان طی سال 2019 برای هر دو جنس بوده اند.

بیش از نیمی از مرگهای ناشی از سرطان در مردان (50.6 درصد -  2.88 میلیون) و  بیش از یک سوم کل مرگهای ناشی از سرطان در زنان (36.3 درصد، 1.58 میلیون) طی سال 2019 به این عوامل خطر نسبت داده می شود.

میزان مرگهای ناشی از عوامل خطر متابولیک، محیطی، شغلی و رفتاری ، در سال 2019 (4.45 میلیون) حدود 20.4 درصد نسبت به 2010  (3.7 میلیون)  افزایش یافته و این افزایش ها بسته به موقعیت کشورها در شاخص های توسعه اجتماعی و جمعیت شناختی تفاوت های قابل توجهی نشان می دهد.

 عوامل یاد شده، همچنین مسوول 105 میلیون سال (42 درصد)  عمر از دست رفته به علت ناتوانی ناشی از بیماری سرطان برای هر دو جنس در جهان بوده اند . سهم مردان در سه عامل خطر محیطی ، شغلی و رفتارهای پرخطر  در مرگهای ناشی از سرطانها) بیش از زنان است.

به گزارش پژوهشکده بیماری های گوارش و کبد، یکی از مهمترین یافته های این مطالعه جهانی نشان می دهد در بین عوامل خطر ذکر شده،   عوامل خطر رفتاری (مانند مصرف دخانیات، مصرف الکل، رابطه جنسی ناایمن، و رژیم غذایی ناسالم) مسئول بیشترین بار  سرطان در جهان (عامل 3.7 میلیون مرگ و 87.8 میلیون سال عمر از دست رفته به علت ناتوانی ناشی از سرطان) در سال 2019 بوده اند.

به گفته پژوهشگران این مطالعه، اگرچه عوامل خطر اصلی که در بار جهانی سرطان در سال 2019 نقش داشته اند،  عمدتا رفتاری بوده اند، اما عوامل خطر متابولیک بیشترین درصد افزایش در مرگهای ناشی از سرطان ها (بیش از 34 درصد) و نیز سالهای از دست رفته عمر به علت ناتوانی ناشی از سرطان ها (33 درصد) را بین سال‌های 2010 تا  2019 داشتند.

طبق یافته های این مطالعه، سرطان های نای، برونش و ریه، بیشترین سهم (37 درصد) را در بین کل عوامل خطر مرگ ناشی از سرطان ها برای هر دو جنس داشته اند ؛ اما رتبه بعدی سرطانهای کشنده ناشی از این عوامل خطر در مردان به ترتیب به سرطانهای کولون و رکتوم، مری ، و سرطان معده و در زنان به سرطانهای دهانه رحم، سرطان روده بزرگ و رکتوم  و سرطان پستان می رسد.

محققان همچنین تفاوت هایی را در بین مرگهای ناشی از سرطانها در مردان و زنان در زمینه خطرات رفتاری و محیطی و شغلی مشاهده کردند: سالهای از دست رفته عمر ناشی از بیماری سرطان به علت مصرف سیگار در  مردان (33.2 درصد) تقریباً چهار برابر  زنان (9 درصد)  و  به علت مصرف الکل در بین مردان (7 درصد) بیش  از سه برابر  زنان (2 درصد) بوده است.

پژوهشگران همچنین دریافتند که سالهای از دست رفته عمر  ناشی از سرطانها به علت عوامل خطر محیطی و شغلی در بین مردان (4 درصد) سه برابر زنان (1.3 درصد) است، که نشان می دهد احتمالا مردان بیش از زنان در مکانهای پرخطر از نظر مواد سرطانزا  اشتغال دارند.

به گفته نویسندگان این مطالعه، سرطانهای ناشی از عوامل خطر متابولیک، محیطی، شغلی و رفتاری با بالا رفتن سن، افزایش می‌یابند و بسته به شاخصهای اجتماعی و جمعیت‌شناختی کشورها / Socio-demographic Index (SDI) متغیر می شوند؛ به گونه ای که سرطانها در کشورهای حاضر در انتهای فهرست شاخصهای توسعه یافتگی،  با افزایش سن به اوج می رسد.

پنج منطقه در جهان با بیشترین میزان مرگ ناشی از سرطان به دلیل عوامل خطر مورد بررسی در این مطالعه نیز شامل اروپای مرکزی، آسیای شرقی، کشورهای پردرآمد آمریکای شمالی، آمریکای لاتین جنوبی، اروپای غربی به ترتیب با 82، 70، 66، 64، 63 در هر 100 هزار نفر هستند.

تهیه و تنظیم: فرشته هاشمی

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی