نخستین  گزارش  رسمی «ثبت سرطان مبتنی بر کل جمعیت  ایران» ، در معتبرترین مرجع  «ثبت سرطان  در پنج قاره» سازمان بهداشت جهانی،  مورد تایید و پذیرش جهت انتشار  قرار گرفت.

 

به گزارش پژوهشکده بیماری های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران، دکتر رضا ملک زاده، معاون تحقیقات و فناوری وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و  ضمن اعلام این خبر،  «ثبت سرطان» را ضرورت اولیه نظام ارائه آمار سرطان در دنیا و از جمله مهمترین زير ساختهاي مورد نياز براي استقرار برنامه کنترل سرطان دانست که نقش مهمی در طراحی و پایش برنامه‌های کنترلی سرطان از جمله ارزیابی برنامه‌های غربالگری سرطان ،  پیگیری بیماران مبتلا به سرطان و ارزیابی شاخص‌های پیش آگهی و اختصاص منابع مالی و انسانی و ... دارد.


رییس پژوهشکده بیماری های گوارش و کبد  دانشگاه علوم پزشکی تهران مرجع جهانی «ثبت سرطان در پنج قاره جهان » را نیز معتبرترین منبع جهانی در زمینه « ثبت سرطان در کشورهای مختلف دنیا» توصیف کرد و گفت:  با این که حدود ۷۰ درصد کل موارد سرطان در جهان، در کشورهای در حال توسعه اتفاق می‌¬افتد، بیشتر سیستم های ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت، در کشورهای توسعه یافته قرار دارند و تعداد کمی از آنها در کشورهای در حال توسعه هستند.


معاون تحقیقات وزیر بهداشت افزود:  از سویی دیگر، متاسفانه اغلب سیستم های ثبت سرطان موجود در کشورهای درحال توسعه،  با کیفیت بسیار پایینی اطلاعات لازم را جهت بررسی موارد سرطان جمع آوری می‌ کنند.


دکتر ملک زاده یادآور شد: در این شرایط ، «گزارش ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت ایران» در حالی با تلاش سه جانبه معاونت های «تحقیقات و فناوری» ، «درمان» و « بهداشت» وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و با همکاری دانشگاه‌هاي علوم پزشكي کشور به عنوان مجری برنامه ثبت سرطان، اجرا ،  تهیه ، و به دلیل دقت و کیفیت بالا در مرجع « ثبت سرطان در پنج قاره جهان » تایید و پذیرش شد که  ثبت سرطان در ایران، تا پیش از این، همچون سایر کشورهای در حال توسعه ، همواره با محدودیت ها ، دشواری ها و نقایص فراوانی مواجه بود ؛ لذا تهیه این گزارش را می توان گامی بسیار مهم توصیف کرد.

 

 ثبت 112 هزار بروز سرطان سالانه
بروز سالانه 158 مورد سرطان در هر 100 هزار نفر در ایران

 

وی  در ادامه، به تشریح نتایج گزارش مهم «ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت ایران» پرداخت و گفت: این گزارش با پوشش 98 درصدی جمعیت ، آمار دقیق بروز سرطان در 30 استان کشور را برآورد و اعلام کرده است که بر اساس نتایج آن، در طول سال 93 ( زمان اجرای برنامه ثبت سرطان در استانهای مختلف ایران)  112 هزار مورد،  « بروز سرطان» ثبت شده است.


مجری بزرگترین مطالعه کوهورت گلستان افزود: این نتایج نشان می دهد متوسط نرخ بروز سرطان در ایران در هر سال، 158 مورد در هر 100هزار نفر (با در نظر گرفتن سرطان پوست)  و 143 مورد در هر 100 هزار نفر (بدون درنظر گرفتن سرطان  پوست)  است.

 

 بروز سرطان در ایران،  پایین تر از متوسط دنیا

 

به گفته دکتر ملک زاده، ثبت این میزان بروز سرطان در ایران در حالی است که متوسط بروز سالانه سرطان ها (بدون در نظر گرفتن سرطان پوست)  در دنیا بر اساس گزارش مرجع جهانی «ثبت سرطان در پنج قاره جهان»،  182 در هر 100 هزار نفر و حاکی از نرخ بسیار پایین تر بروز سرطان در ایران در مقایسه با متوسط دنیاست.

 

نرخ پایین تر بروز سرطان در ایران در مقایسه با کشورهای اروپایی

 

فوق تخصص بیماری های گوارش و کبد افزود: مرجع جهانی «ثبت سرطان در پنج قاره جهان» ، همچنین، متوسط نرخ بروز سرطان در کشورهای اروپایی  را 267 در هر 100 هزار ، در برخی کشورهای اروپایی همچون انگلستان 272 در هر 100 هزار و نیز در آمریکا 318 در هر 100 هزار نفر گزارش کرده است که نشان می دهد میزان بروز سرطان در ایران در مقایسه با متوسط اروپا و برخی کشورهای پیشرفته اروپایی نیز بسیار پایین تر است.

 

مقایسه بروز سرطان در ایران با برخی کشورهای در حال توسعه و آسیایی

 

استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران ، گفت: اما مقایسه وضعیت ایران با برخی کشورهای در حال توسعه در همین زمینه نیز حاکیست در حالی که نرخ بروز سالانه سرطان  در ایران، 143 در هر 100 هزار نفر (بدون در نظر گرفتن سرطان پوست)  است ، متوسط این نرخ در کشورهای در حال توسعه، 148 در هر 100 هزار نفر گزارش شده است.

دکتر ملک زاده یادآور شد: همچنین نگاهی به وضعیت برخی کشورهای آسیایی نشان می دهد که نرخ بروز سالانه سرطان  در چین 174 در 100 هزار نفر و در ترکیه 205 در 100 هزار نفر است.

 

سونامی سرطان در ایران بر اساس آمار مرجع معتبر جهانی واقعیت ندارد

 

معاون تحقیقات و فناوری وزیر بهداشت، در ادامه تاکید کرد: همه این آمارها بخوبی نشان می دهند که « سونامی سرطان» به هیچ وجه در ایران رخ نداده و با اطمینان می توان گفت نرخ بروز سرطان در ایران حتی در مقایسه با کشورهای پیشرفته اروپایی که وضعیت بسیار بهتری در ثبت سرطان و در نتیجه پیشگیری و درمان زودهنگام دارند، هنوز پایین تر است.

 

سرطانهای گوارش ، همچنان در راس سرطانهای شایع در ایران

 

«گزارش ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت ایران» همچنین به شایعترین سرطان ها در کشور اشاره دارد . دکتر ملک زاده در این باره  گفت: بر اساس نتایج «ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت ایران» ، پنج سرطان، جزو شایع ترین سرطانها در کشور به شمار می روند:  « سرطان دستگاه گوارش » (معده، روده بزرگ ، مری و لوزالمعده) شایعترین سرطانها در 30 استان ایران هستند که سهم 27 درصدی از کل سرطان های شایع را به خود اختصاص داده اند. پس از آن سرطان پستان (که عمدتا دربین زنان بروز می یابد) با اختصاص 12 درصد کل سرطانهای شایع در ایران، دومین سرطان شایع است. سرطان ریه و حنجره نیز با سهم 7.5 درصدی و سرطان کلیه، مجاری ادراری و مثانه نیز با سهم 7 درصدی از کل سرطانهای شایع، در رتبه بعدی قرار دارند.

 

شایعترین سرطانها در مردان

 

به گفته سرپرست برنامه «ثبت سرطان استان گلستان» ، بر اساس نتایج «گزارش ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت ایران»، بروز سالانه سرطان معده با 21.5  مورد در 100 هزار نفر، سرطان پوست با 20.5  در 100 هزار در سال، سرطان پروستات با 18.5 مورد در 100 هزار ، روده بزرگ، با 16.5  مورد در 100 هزار و سرطان مثانه با 14.3 در 100 هزار شایعترین سرطانها در میان مردان ایرانی هستند.

 

سرطان پستان، شایعترین سرطان در زنان ایرانی

فوق تخصص بیماری های گوارش و کبد اعلام کرد: گزارش « ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت ایران » همچنین شایعترین سرطان بروز یافته در زنان ایرانی در هر سال را شامل سرطان پستان با  34.5  مورد در 100 هزار نفر ، سرطان روده  با 12 مورد در 100 هزار نفر، سرطان پوست با 11.5  مورد  در 100 هزار نفر ، سرطان معده با 10 مورد در 100 هزار نفر و سرطان تیروئید را با 7 مورد در هر 100 هزار نفر گزارش کرده است.


رییس پژوهشکده بیماری های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران افزود: بر پایه نتایج گزارش ارائه شده به مرجع جهانی «سرطان در پنج قاره جهان» از «ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت در ایران» ،  بیشترین سرطان بروز یافته  زیر سن 50 سال در بین زنان ، سرطان پستان و سپس روده بزرگ است و باقی سرطانهای شایع در میان زنان،  عمدتا در سنین بالای  60 سال بروز می کنند.
وی تاکید کرد: میزان بالاتر بروز سرطان پستان در زنان ایرانی نسبت به سایر سرطان های شایع در این جنس، سیاستگذاری ها برای پیشگیری، تشخیص و درمان زودهنگام  این نوع سرطان را ضروری ساخته است که خوشبختانه می توان گفت نظام سلامت ایران در حال اجرای این سیاست و تلاش برای افزایش آگاهی های پیشگیرانه از این بیماری است.

 

مرگ 54 هزار ایرانی بر اثر سرطان در 2016

 

مجری مطالعه بزرگ کوهورت گلستان ، در ادامه به گزارش «مطالعه جهانی بار سرطان در 195 کشور جهان» که توسط انستیتوی سنجش و ارزیابی سلامت دانشگاه واشینگتن انجام شده ،  اشاره کرد و گفت: نتایج این گزارش حاکیست که در سال 2016 ،  54 هزار ایرانی بر اثر سرطان فوت کرده اند که این میزان مرگ، 14.9 درصد از کل مرگها (360 هزار مرگ) در این سال را شامل شده است.

به گفته وی، نتایج منتشره در این گزارش نشان داده بود که تعداد مرگ‌هاي ناشي از کل سرطان‌ها در هر دو جنس در ایران  از سال  1990 که معادل 22 هزار مورد بوده ،  به 54 هزار در 2016 رسیده و بیش از دو برابر شده است.

 

مرگبارترین سرطان ها در ایران در سال 2016

دکتر ملک زاده همچنین یادآور شد: مرگبارترین سرطان‌ها در ایران طی سال 2016  شامل سرطان‌های معده ، ريه ، لوسمي ، مري، روده بزرگ، مغز و سيستم عصبي، پستان‌، پروستات‌، کبد و لوزالمعده بوده اند.


این محقق سرطان شناس کشور، در عین حال تاکید کرد: نکته مهمی که همچنین در مطالعه جهانی 2015 « بار سرطان در 195 کشور جهان» اشاره شده و واقعیت بهتری از میزان مرگ و میر ناشی از سرطان در ایران را بازگو می کند، نرخ استاندارد شده سني مرگ و مير ناشي از سرطان در ایران است که از ۱۰۴ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر جمعيت در سال 1990  به ۹۷ مرگ در هر ۱۰۰ هزار نفر در 2015 کاهش یافته است.

 

استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران یادآور شد:علاوه برتوجه به کاهش نرخ استاندارد شده سنی مرگ و میر ناشی از سرطان در ایران ، موضوع مهم قابل توجه دیگر که در محاسبه دقیق این مرگ و میرها ، نباید از نظر دور داشت آن است که اجرای برنامه جامع ثبت سرطان در ایران، افزایش دقت در ثبت این بیماری را به همراه داشته  و از سویی دیگر،  تشخیص های دقیق تر به واسطه توسعه خدمات آسیب شناسی، موجب انتشار گزارشهایی درباره افزایش تعداد آمار بروز سرطان طی سالهای گذشته در کشور شده است ؛ همچنین  رشد نرخ جمعیت و پیر شدن جمعیت در ایران ، در افزایش آمارهای مطرح در این گزارش ها تاثیرگذار بوده است؛ چرا که اغلب سرطانها در سنین پیری بروز می کنند؛ بنابراین، چنین رشدی در مرگهای ناشی از سرطان، به  دلایل گفته شده ابدا نمی تواند مبنای نگرانی از رشد سرطان در کشور یا «سونامی سرطان» باشد.

 

انتشار گزارش «ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت ایران» در آینده

 

دکتر غلامرضا روشندل، مجری برنامه ثبت سرطان در ایران نیز  ضمن اشاره به اهمیت نخستین گزارش «ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت ایران» نتایج آن را برای سیاستهای پیشگیری و مقابله با سرطان بسیار تاثیرگذار توصیف کرد.
وی اعلام کرد: این گزارش در آینده، در مرجع جهانی «سرطان در پنج قاره جهان» منتشر خواهد شد.

 

بر اساس این گزارش، پیش از پذیرش نخستین گزارش « ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت درایران» در مرجع جهانی  «ثبت سرطان در پنج قاره جهان» ، تنها گزارش ثبت شده از ایران، مربوط به برنامه های ثبت سرطان در برخی از استانها از جمله «ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت استان گلستان» بود که به عنوان مقدمه اجرای مطالعه کوهورت گلستان ، با تلاش دکتر سمنانی و دکتر روشندل و به سرپرستی دکتر رضا ملک زاده ، تهیه و در مرجع  جهانی یاد شده مورد استناد قرارگرفته بود.

 

ویژگی های مهم گزارش ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت ایران

 

دکتر روشندل در این باره گفت: اکنون با ارائه نخستین گزارش ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت ایران،  گام موثری در زمینه پیشگیری و تشخیص زودهنگام سرطان در کشور برداشته شده است و می توان امیدوار بود که اغلب سرطان ها را با تشخیص زودهنگام، درمان کرده و از مرگ و میر ناشی از سرطانها کاست.
مجری برنامه ثبت سرطان در ایران، با اشاره به نکات مهم دیگری درباره نخستین گزارش ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت ایران که مورد پذیرش مرجع معتبر جهانی قرار گرفته، گفت: تحقیقات نشان داده است که اغلب کشورهای در حال توسعه برای اجرای برنامه ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت، از سیستم¬های ثبت مبتنی بر اطلاعات آزمایشگاهی (پاتولوژی) استفاده می‌کنند که این امر، به کم‌شماری موارد سرطان منجر می¬‌شود، این در حالیست که سیستم ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت کارآمد، علاوه بر جمع آوری اطلاعات آزمایشگاهی به جمع‌آوری اطلاعات بالینی بیماران و اطلاعات مرگ بیماران نیز می¬‌پردازد.  در گزارش اخیر ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت ایران، این دستورالعمل مهم، رعایت شده است.
به گفته وی، نکته با اهمیت دیگر در گزارش ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت ایران» ، پوشش بالای جمعیتی برای بررسی و ثبت موارد بوده است که این موضوع نیز، در دقت ثبت آمار سرطان بسیار مهم تلقی می شود.  به طوری که در کشورهای توسعه یافته جمعیت تحت پوشش بالاتر از کشورهای در حال توسعه است؛ برای مثال میزان پوشش جمعیتی در ایالات متحده ۹۹ درصد، استرالیا و نیوزلند ۸۶ درصد و اتحادیه اروپا ۵۷ درصد است؛ درحالیکه میزان پوشش در کشورهای آمریکای جنوبی و مرکزی تنها ۲۱ درصد، و در کشورهای آفریقایی و کشورهای آسیایی به ترتیب ۱۱درصد و ۸ درصد است.

 

مطالب مشابه