نتایج بزرگترین مطالعه ملی « بررسی شیوع دیابت و پیش دیابت و عوامل خطر آن در جمعیت بزرگسال ایرانی» نشان می دهد 15 درصد افراد، مبتلا به دیابت و 25 درصد در مرحله پیش دیابت هستند و استان یزد در راس شیوع دیابت در مناطق مختلف کشور است.

به گزارش پژوهشکده بیماری های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران، این مطالعه ملی اپیدمیولوژیک که نتایج آن در مقاله ای تحت عنوان: Nationwide prevalence of diabetes and pre-diabetes and associated risk factors among Iranian adults: analysis of data from the PERSIAN cohort study اکتبر 2021  در مجله معتبر بین المللی Diabetes Therapy  منتشر شده است، میزان شیوع دیابت و پیش دیابت بر اساس سن، جنس، منطقه سکونت (شهری یا روستایی)، قومیت ، وضعیت اقتصادی افراد، عوامل خطر اجتماعی-جمعیتی مرتبط با آن و میزان آگاهی از دیابت و کنترل قند خون در ایران» را بر روی  164 هزار فرد 35 تا 70 سال از نژادهای مختلف ایرانی شرکت کننده در مطالعه ملی آینده نگر «کوهورت  پرشین» از 18 منطقه  جغرافیایی کشور که حداقل طی 9 ماه گذشته در منطقه خود سکونت داشته اند، طی سالهای 2014 تا  2020 مورد بررسی قرار داده است.

میزان شیوع دیابت و پیش دیابت در ایران

به گفته دکتر رضا ملک زاده، مجری اصلی مطالعه کوهورت پرشین و سرپرست تیم تحقیقاتی مطالعه حاضر، بر اساس یافته های این تحقیق،  15 درصد جمعیت بزرگسال ایران مبتلا به دیابت (قند خون ناشتا مساوی یا بیش از 126 میلی گرم در دسی لیتر) و بیش از 25 درصد در مرحله پیش دیابت (قند خون ناشتای مساوی 100 تا 125 میلی گرم در دسی لیتر بر اساس معیارهای سال 2020 انجمن دیابت آمریکا ) هستند.

وی میزان شیوع دیابت و پیش دیابت در مردان ایرانی را نیز به ترتیب 13 درصد و  27 درصد و در زنان 17 درصد و 24 درصد اعلام کرد.

افزایش نگران کننده شیوع دیابت در بزرگسالان ایران

نویسنده ارشد مطالعه ، شیوع دیابت و پیش دیابت در بزرگسالان ایران را به میزان نگران کننده ای در حال افزایش دانست و گفت: شیوع دیابت در بالغین ایران در سال 2011/ 1390،  نزدیک به 12 درصد گزارش شده که نسبت به سال 2005/1384 ، 35 درصد افزایش نشان می داد.

چه افرادی بیشتر در معرض خطر ابتلا به دیابت و پیش دیابت هستند؟

استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به این که احتمال ابتلا به دیابت و پیش دیابت با بالا رفتن سن به طور پیوسته افزایش می یابد، سنین 65 سال و بالاتر و 55 تا 64 سال را در صدر گروه های سنی در معرض خطر دیابت برشمرد و گفت: سن بالا، اضافه وزن و چاقی، شکم بزرگ ، WHR بالا (یکی از شاخص های تن سنجی که نسبت دور کمر به لگن را اندازه گیری می کند) و برخی زمینه های قومی خاص، شانس ابتلا به ¬¬¬دیابت و پیش دیابت را به شکل قابل توجهی افزایش می دهد.

همچنین شانس ابتلا به دیابت و پیش دیابت در جمعیت روستایی نسبت به شهری، در افراد با تحصیلات بالاتر و دارای فعالیت بدنی زیاد ومتوسط ، کمتر است.
 


چند درصد مبتلایان دیابت از بیماری خود خبر داشتند؟

دکتر محمد ابراهیم خمسه، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران و نویسنده اول مطالعه حاضر نیز در تشریح دیگر نتایج آن گفت: 80 درصد کل مبتلایان دیابت در این مطالعه، از بیماری خود آگاهی داشته اند که نسبت آگاهی از ابتلا به دیابت در جمعیت مردان 77 درصد و در زنان 82 درصد بوده است. دیابت 20 درصد افراد در مطالعه نیز تشخیص داده نشده بود.

وی افزود: آگاهی از ابتلا به دیابت، در بیماران مسن، دارای شکم بزرگ و WHR بالاتر، (در مقایسه با افراد با شاخص توده بدنی طبیعی)، در وضعیت اقتصادی بهتر ، زنان و متاهلین بیشتر است.

چند درصد مبتلایان دیابت موفق به کنترل قند خون شده اند؟

رییس مرکز تحقیقات غدد درون ریز و متابولیسم بزرگسالان دانشگاه علوم پزشکی ایران گفت: مطالعه ملی حاضر همچنین نشان داد: قند خون 41 درصد بیماران مبتلا به دیابت تحت درمان، کنترل شده بود.  در بین زنان و مردان تحت درمان نیز، قند خون به ترتیب 44 درصد و 36 درصد تحت کنترل درآمده بود.

نویسنده اول مطالعه افزود: همچنین کنترل قند خون در زنان، افراد چاق، دارای فعالیت بدنی زیاد، افراد دارای تحصیلات  بالاتر و دارای برخی زمینه های نژادی خاص ، به طور قابل توجهی بهتر است.

به گفته وی مطالعه انجام شده نشان داده است کنترل قند خون با افزایش سن کاهش می یابد .

بیشترین شیوع دیابت و پیش دیابت در مناطق ایران

دکتر خمسه در تشریج نتایج «شیوع دیابت و پیش دیابت در مناطق مختلف ایران» نیز گفت: بیشترین و کمترین شیوع دیابت در ایران به ترتیب در یزد با 21 درصد و ارومیه با 8 درصد و بیشترین و کمترین شیوع پیش دیابت نیز در ساری و فسا مشاهده شد.

بیشترین میزان آگاهی از دیابت و کنترل قند خون در کدام مناطق ایران است؟

وی افزود: بیشترین و کمترین میزان آگاهی از دیابت به ترتیب در بین ساکنان فسا (89 درصد) و ساری (60 درصد) و بیشترین و کمترین میزان کنترل قند خون نیز به ترتیب در بین ساکنین فسا (70درصد) و هویزه (27 درصد) مشاهده شد.

بیشترین شیوع دیابت و پیش دیابت در کدام اقوام ایران است؟

دکتر خمسه همچنین به تشریح میزان شیوع دیابت و پیش دیابت در بین اقوام مختلف ایرانی بر اساس یافته های این تحقیق پرداخت و گفت: در مقایسه با قوم فارس به عنوان بیشترین جمعیت مورد بررسی در مطالعه، قوم های «بلوچ» و «زابلی» با شانس بالاتر ابتلا به دیابت مواجه بوده و «عشایر ترک» به طور قابل توجهی شانس پایین تری برای ابتلا به دیابت داشتند. همچنین احتمال ابتلا به پیش دیابت در بین «عشایر عرب»  بالاتر، و شانس ابتلا به پیش دیابت در قوم «عرب» هم به طور قابل توجهی پایین تر است.

میزان آگاهی از ابتلا به دیابت و کنترل قند خون در کدام اقوام بیشتر است؟

دکتر خمسه ، به میزان آگاهی از ابتلا به دیابت و کنترل قند خون در اقوام ایرانی مورد بررسی در تحقیق حاضر اشاره کرد و گفت: در مقایسه با قوم فارس با بیشترین جمعیت مورد بررسی در این مطالعه، احتمال آگاهی از ابتلای به دیابت، در بین اقوام «بلوچ» ، «عرب» ، «زابلی» و افراد با «قومیت مختلط» بیشتر است. همچنین «کنترل کافی قند خون» در بین قوم «زابلی» بیشتر و در بین قوم «بلوچ» کمتر است.

فراهم شدن امکان مقایسه جامع شیوع دیابت در اقوام مختلف ایرانی بر اساس مطالعه حاضر

دکتر ملک زاده، مجری اصلی مطالعه ملی کوهورت پرشین و سرپرست تیم تحقیقاتی مطالعه حاضر نیز ایران را ملتی با اقوام گوناگون دانست که در زمینه های ژنتیکی ، فرهنگی، وضعیت اقتصادی و اجتماعی ، آب و هوا و ویژگی های جغرافیایی ، سبک زندگی و الگوهای رژیم غذایی تفاوت های اساسی و گسترده ای بین آنها وجود دارد و افزود: بررسی شیوع دیابت در بین اقوام مختلف ایرانی شرکت کننده در مطالعه با توجه به همه عوامل خطر احتمالی در بین آنها صورت گرفته است  و تعداد بالای مشارکت کنندگان در این مطالعه، امکان مقایسه جامع شیوع دیابت در بین اقوام مختلف را فراهم ساخته و به شناسایی جمعیت های پرخطر کمک می کند.

وی اظهار امیدواری کرد که در مطالعات آینده، علت این تفاوتهای گسترده و اساسی شیوع دیابت در بین اقوام مختلف ایرانی مورد بررسی قرار گیرد.

مطالعه کوهورت پرشین (PERSIAN)  بزرگترین مطالعه ملی مبتنی بر جمعیت آینده نگر با مشارکت 200 هزار ایرانی از گروهای مختلف قومی و نژادی شهری و روستایی است  که به رهبری دکتر رضا ملک زاده، استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران و با مشارکت بیش از 35 تن از متخصصین برجسته از 20 دانشگاه علوم پزشکی کشور با هدف « بررسی اپیدمیولوژی بیماری های مزمن غیرواگیر و عوامل خطر بروز آنها  و پیشگیری ، کاهش شیوع و بار این بیماری ها در نظام سلامت ایران» از سال 2014 تا کنون در مناطق شهری و روستایی با نرخ پایین مهاجرت در استانهای ایران به اجرا درآمده است.

سرعت بالای شیوع دیابت در ایران چالش جدی نظام سلامت در آینده است!

استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران، دیابت را یکی از چهار بیماری اصلی در بین بیماری های مزمن غیرواگیر دانست و گفت: سرعت بالای شیوع دیابت در ایران واقعا نگران کننده است؛ به طوری که پیش بینی می شود که تا 20 سال آینده ، 25 درصد مردم ایران مبتلا به دیابت شوند و 35 درصد نیز در مرحله پیش دیابت قرار گیرند و اگر به سرعت مانع این پیشروی نشویم، نظامت سلامت ایران را با مشکلات بسیار جدی تر عوارض شیوع این بیماری، از بروز سایر بیماری های مرتبط با دیابت گرفته تا افزایش هزینه های کمرشکن آن برای مردم مواجه خواهد کرد.

دکترملک زاده تاکید کرد: نظام سلامت ایران باید برنامه پیشگیری از دیابت را به طور جدی در دستور کار قرار دهد و علاوه بر غربالگری افراد دارای عوامل خطر بالا، اطلاع رسانی وسیع درباره لزوم پرهیز از مصرف زیاد مواد قندی و نشاسته ای ، افزایش تحرک بدنی، حفظ وزن مناسب، کاهش اضافه وزن و چاقی را به طور مستمر دنبال کند.

شیوع دیابت در جهان چه میزان است؟

استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: بیماری دیابت، با وجود قابل پیشگیری بودن، بر اساس آخرین پیش بینی های انجمن بین المللی دیابت (IDF) 463 میلیون بزرگسال (9.3 جمعیت جهان) را مبتلا کرده است و بر اساس این پیش بینی ها، شیوع دیابت تا سال 2045 به 700 میلیون نفر (10.9 درصد جمعیت جهان) افزایش خواهد یافت.

وی همچنین از شیوع پیش دیابت در بین 374 میلیون نفر در جهان (7.5 درصد جمعیت) خبر داد و گفت: پیش بینی می شود تا سال 2045 میزان شیوع پیش دیابت در جهان، به 548 میلیون نفر (8.6 درصد جمعیت) افزایش یابد.

 مهمترین عوامل خطر بیماری دیابت و نقش آگاهی یابی در پیشگیری از شیوع بیماری

دکتر خمسه ، فوق تخصص غدد و متابولیسم بزرگسالان و نویسنده اول مقاله نیز با اشاره به این که نتایج مطالعه ملی حاضر نشان داده است شیوع دیابت به طور قابل توجهی بالاتر از تخمین های جهانی در ایران طی دهه های گذشته بوده و نتایج مطالعه نیز، این نگرانی را اثبات می کند، رژیم غذایی ناسالم، بی تحرکی، اضافه وزن و چاقی، مصرف زیاد قند و شیرینی جات را از موثرترین عوامل خطر افزایش شیوع دیابت در ایران و این بیماری را از عوامل خطر مهم در بروز بیماری های قلبی عروقی، سکته های قلبی و مغزی، نارسایی های مزمن کلیوی، سرطان ها و سایر بیماری های مزمن غیرواگیر و ازعلل مرگهای زورس در کشور دانست.

لزوم انجام تست دوره ای قند خون در افراد بالای 45 سال

وی با یادآوری این که 20 درصد افراد مبتلا به دیابت در مطالعه حاضر، از بیماری خود بی اطلاع بوده اند، بر افزایش آگاهی افراد در پیشگیری از دیابت و پیش دیابت و  نیز لزوم انجام تست دوره ای قند خون در افراد بالای 45 سال بویژه افراد مواجه دارای عوامل خطر یاد شده و همچنین اطلاع رسانی مداوم پزشکان، مراقبان بهداشتی و رسانه ها به افراد در مورد خطرات بسیار جدی دیابت، تاکید و به روزرسانی اطلاعات در مورد میزان شیوع دیابت و پیش دیابت در کشور، تعیین اولویتها و برنامه ریزی برای ارائه مراقبت های بهداشتی بهتر به افراد در معرض خطر را هم یک نیاز ضروری توصیف کرد.

تعداد قابل توجهی از افراد مبتلا به قند خون بالا موفق به کنترل بیماری نمی شوند

به گفته دکتر خمسه، نکته دیگر دارای اهمیت ، کنترل کافی قند خون در افراد تحت درمان است؛ چرا که درصد قابل توجهی از افراد تحت درمان، به دلایل مختلف موفق به کنترل قند خون نمی شوند و شاید در این باره به ابتکار عمل خاصی برای کنترل قند خون در کشور نیاز باشد.

تهیه و تنظیم: فرشته هاشمی

انتهای پیام

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی