نتایج یک مطالعه ملی نشان می دهد 15 درصد ایرانی ها، مبتلا به دیابت و 25 درصد در مرحله پیش دیابت هستند و استان یزد در راس شیوع دیابت در مناطق مختلف کشور قرار دارد

به گزارش پژوهشکده بیماری های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران، این مطالعه ملی که نتایج آن در مجله معتبر بین المللی Diabetes Therapy  منتشر شده است، میزان شیوع دیابت و پیش دیابت در ایران را بر روی  164 هزار فرد 35 تا 70 سال از نژادهای مختلف ایرانی شرکت کننده در مطالعه ملی آینده نگر «کوهورت پرشین» طی سالهای 2014 تا  2020 مورد بررسی قرار داده است.

به گفته دکتر رضا ملک زاده، سرپرست تیم تحقیقاتی مطالعه حاضر، بر اساس یافته های این تحقیق،  15 درصد جمعیت بزرگسال ایران مبتلا به دیابت (قند خون ناشتا مساوی یا بیش از 126 میلی گرم در دسی لیتر) و بیش از 25 درصد در مرحله پیش دیابت (قند خون ناشتای مساوی 100 تا 125 میلی گرم در دسی لیتر بر اساس معیارهای سال 2020 انجمن دیابت آمریکا ) هستند.

وی میزان شیوع دیابت و پیش دیابت در مردان ایرانی را نیز به ترتیب 13 درصد و  27 درصد و در زنان 17 درصد و 24 درصد اعلام کرد.

نویسنده ارشد مطالعه ، شیوع دیابت و پیش دیابت در بزرگسالان ایران را به میزان نگران کننده ای در حال افزایش دانست و گفت: شیوع دیابت در بالغین ایران در سال 2011/ 1390،  نزدیک به 12 درصد گزارش شده که نسبت به سال 2005/1384 ، 35 درصد افزایش نشان می داد.

استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به این که احتمال ابتلا به دیابت و پیش دیابت با بالا رفتن سن به طور پیوسته افزایش می یابد، سنین 65 سال و بالاتر و 55 تا 64 سال را در صدر گروه های سنی در معرض خطر دیابت برشمرد و گفت: سن بالا، اضافه وزن و چاقی، شکم بزرگ ، WHR بالا (یکی از شاخص های تن سنجی که نسبت دور کمر به لگن را اندازه گیری می کند) و برخی زمینه های قومی خاص، شانس ابتلا به ­­­دیابت و پیش دیابت را به شکل قابل توجهی افزایش می دهد.

همچنین شانس ابتلا به دیابت و پیش دیابت در جمعیت روستایی نسبت به شهری، در افراد با تحصیلات بالاتر و دارای فعالیت بدنی زیاد ومتوسط ، کمتر است.

دکتر محمد ابراهیم خمسه، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران و نویسنده اول مطالعه حاضر نیز در تشریح دیگر نتایج آن گفت: 80 درصد کل مبتلایان دیابت در این مطالعه، از  بیماری خود آگاهی داشته اند که نسبت آگاهی از ابتلا به دیابت در جمعیت مردان 77 درصد و در زنان 82 درصد بوده است. دیابت 20 درصد افراد در مطالعه نیز تشخیص داده نشده بود.

وی افزود: آگاهی از ابتلا به دیابت، در بیماران مسن، دارای شکم بزرگ و WHR بالاتر، (در مقایسه با افراد با شاخص توده بدنی طبیعی)، در وضعیت اقتصادی بهتر ، زنان و متاهلین بیشتر است.

رییس مرکز تحقیقات غدد درون ریز و متابولیسم بزرگسالان دانشگاه علوم پزشکی ایران گفت: مطالعه ملی حاضر همچنین نشان داد: قند خون 41 درصد بیماران مبتلا به دیابت تحت درمان، کنترل شده بود.  در بین زنان و مردان تحت درمان نیز، قند خون به ترتیب 44 درصد و 36 درصد تحت کنترل درآمده بود.

نویسنده اول مطالعه افزود: همچنین کنترل قند خون در زنان، افراد چاق، دارای فعالیت بدنی زیاد، افراد دارای تحصیلات  بالاتر و دارای برخی زمینه های نژادی خاص ، به طور قابل توجهی بهتر است.

به گفته وی مطالعه انجام شده نشان داده است کنترل قند خون با افزایش سن کاهش می یابد .

دکتر خمسه در تشریج نتایج «شیوع دیابت و پیش دیابت در مناطق مختلف ایران» نیز گفت: بیشترین و کمترین شیوع دیابت در ایران به ترتیب در یزد با 21 درصد و ارومیه با 8 درصد و بیشترین و کمترین شیوع پیش دیابت نیز در ساری و فسا مشاهده شد.

وی افزود: بیشترین و کمترین میزان آگاهی از دیابت به ترتیب در بین ساکنان فسا (89 درصد) و ساری (60 درصد) و بیشترین و کمترین میزان کنترل قند خون نیز به ترتیب در بین ساکنین فسا (70درصد) و هویزه (27 درصد) مشاهده شد.

دکتر خمسه همچنین به تشریح میزان شیوع دیابت و پیش دیابت در بین اقوام مختلف ایرانی بر اساس یافته های این تحقیق پرداخت و گفت: در مقایسه با قوم فارس به عنوان بیشترین جمعیت مورد بررسی در مطالعه، قوم های «بلوچ» و «زابلی» با شانس بالاتر ابتلا به دیابت مواجه بوده و «عشایر ترک» به طور قابل توجهی شانس پایین تری برای ابتلا به دیابت داشتند. همچنین احتمال ابتلا به پیش دیابت در بین «عشایر عرب»  بالاتر، و شانس ابتلا به پیش دیابت در قوم «عرب» هم به طور قابل توجهی پایین تر است.

وی ، به میزان آگاهی از ابتلا به دیابت و کنترل قند خون در اقوام ایرانی مورد بررسی در تحقیق حاضر اشاره کرد و گفت: در مقایسه با قوم فارس با بیشترین جمعیت مورد بررسی در این مطالعه، احتمال آگاهی از ابتلای به دیابت، در بین اقوام «بلوچ» ، «عرب» ، «زابلی» و افراد با «قومیت مختلط» بیشتر است. همچنین «کنترل کافی قند خون» در بین قوم «زابلی» بیشتر و در بین قوم «بلوچ» کمتر است.

دکتر خمسه با اشاره به این که نتایج مطالعه ملی حاضر نشان داده است شیوع دیابت به طور قابل توجهی بالاتر از تخمین های جهانی در ایران طی دهه های گذشته بوده و نتایج مطالعه نیز، این نگرانی را اثبات می کند، رژیم غذایی ناسالم، بی تحرکی، اضافه وزن و چاقی، مصرف زیاد قند و شیرینی جات را از موثرترین عوامل خطر افزایش شیوع دیابت در ایران و این بیماری را از عوامل خطر مهم در بروز بیماری های قلبی عروقی، سکته های قلبی و مغزی، نارسایی های مزمن کلیوی، سرطان ها و سایر بیماری های مزمن غیرواگیر و ازعلل مرگهای زورس در کشور دانست.

 

وی با یادآوری این که 20 درصد افراد مبتلا به دیابت در مطالعه حاضر، از بیماری خود بی اطلاع بوده اند، بر افزایش آگاهی افراد در پیشگیری از دیابت و پیش دیابت و  نیز لزوم انجام تست دوره ای قند خون در افراد بالای 45 سال بویژه افراد مواجه دارای عوامل خطر یاد شده و همچنین اطلاع رسانی مداوم پزشکان، مراقبان بهداشتی و رسانه ها به افراد در مورد خطرات بسیار جدی دیابت، تاکید و به روزرسانی اطلاعات در مورد میزان شیوع دیابت و پیش دیابت در کشور، تعیین اولویتها و برنامه ریزی برای ارائه مراقبت های بهداشتی بهتر به افراد در معرض خطر را هم یک نیاز ضروری توصیف کرد.

 

به گفته دکتر خمسه، نکته دیگر دارای اهمیت ، کنترل کافی قند خون در افراد تحت درمان است؛ چرا که درصد قابل توجهی از افراد تحت درمان، به دلایل مختلف موفق به کنترل قند خون نمی شوند و شاید در این باره به ابتکار عمل خاصی برای کنترل قند خون در کشور نیاز باشد.

تهیه و تنظیم: فرشته هاشمی

انتهای پیام

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی