دستیابی کامل به اهداف مطالعه کوهورت گلستان، سبب شد مطالعه بزرگ آینده نگر کوهورت پرشین بر روی جمعیت 200 هزار نفری نژادهای ایرانی پی ریزی و تا کنون در 21 استان کشور راه اندازی شود

 

 

 

در بین مطالعات پژوهشی ، مطالعه آینده نگر مبتنی بر جمعیت (کوهورت)، دشوارترین و در عین حال، اثربخش ترین نوع مطالعه در نظام سلامت کشورها ، بهترین گزینه برای بررسی سیر و محاسبه بار بیماری ها و در نهایت، پیشگیری، تشخیص و درمان زودهنگام آنها برای کاستن از هزینه های سلامت است.

 

مطالعات آینده نگر مبتنی بر جمعیت (کوهورت) از 60 سال پیش در آمریکا و انگلستان و سپس در سایر کشورهای اروپایی شکل گرفت و پس از حداقل 30 سال پیگیری توانست پزشکی مبتنی بر شواهد را تقویت و در حقیقت پی ریزی کند. تا جایی که امروزه پیشرفتهای شگرف علم ژنتیک در سه دهه اخیر و به کارگیری علم ژنتیک و بیولوژی مولکولی همراه با شناخت عوامل محیطی و شیوه زندگی سالم در مطالعات بزرگ مبتنی بر جمعیت در سطح جهان، آینده روشن و امیدوار کننده ای را تحت عنوان  precision medicine برای دهه های آتی رقم زده است .

در ایران سابقه مطالعات کوهورت به سال 1366 باز می گردد و نخستین مطالعات کوهورت در  استانهای تهران، اصفهان و سپس گلستان اجرا شد.

مطالعه آینده نگر مبتنی بر جمعیت کوهورت گلستان ، بزرگترین مطالعه کوهورت خاورمیانه و شمال آفریقاست که در منطقه شمال شرق ایران (گلستان) با هدف شناسایی علل سرطان ها، بویژه سرطان های دستگاه گوارش فوقانی و از همه مهمتر سرطان مری و معده بر روی جمعیتی بیش از 50 هزار شرکت کننده و برای پیگیری به مدت 30 سال به اجرا درآمد و  ضمن شناسایی 10 عامل مهم ایجاد سرطان  و دستاوردهای ملی و بین المللی که در این زمینه به همراه داشت، همچنین به مطالعات مهمی در زمینه سایر بیماری های مزمن غیرواگیر که 80 درصد بار بیماری ها در ایران را به خود اختصاص داده اند، انجامید.

 

این مطالعه، دستاوردهای بی نظیری برای کشور، هم در ایجاد زیرساختهای علمی پژوهشی و تشکیل گنجینه عظیم اطلاعات پزشکی برای محققان و هم در  خصوص ارائه خدمات تشخیصی و درمانی پیشرفته به بیماران و معرفی الگوها و برنامه های پیشگیرانه برای بیماری های مزمن ، به همراه داشت و علاوه بر آن، دستاوردهای دارویی ارزشمندی که حاصل 20 سال تحقیقات علمی بود، شامل قرص پلی پیل برای پیشگیری از سکته های قلبی و مغزی و کاهش مرگهای زودرس در ایران و نیز قرص سووداک برای درمان قطعی هپاتیت C مبتلایان با همه ژنوتایپ ها، از دیگر ثمرات کاربردی آن بود.

 

تیمهای اجرایی کوهورت پرشین در  استانهای مختلف ایران

 

ستاد اجرایی کوهورت پرشین در پژوهشکده بیماری های گوارش و کبد

 

دستیابی کامل به اهداف مطالعه کوهورت گلستان، سبب شد تلاش جدیدی برای شکل گیری مطالعه بزرگ آینده نگر مبتنی بر جمعیت با مشارکت  دانشگاه های علوم پزشکی  بر روی جمعیت 200 هزار نفری همه نژادهای ایرانی، آغاز شده و مطالعه ای تحت عنوان  کوهورت پرشین  پی ریزی شود که  ایفای نقش کلیدی و مهم دانشمندان ایرانی در تحقق پزشکی دقیق در 20 سال آینده یکی از اهداف مهم آن است.

 


آخرین ارزیابی ها در ایران حاکی از افزایش سهم بیماری های غیرواگیر در تمام گروه های سنی است و پیش بینی ها حاکی از ادامه این روند است. از سویی دیگر، نظام سلامت ایران با دغدغه جدی مرگهای زودرس مواجه است که نیاز است در بستر مطالعه کوهورت بزرگ ملی، به این دغدغه و نیز بسیاری از سوالات مهم حوزه سلامت و تحقیقات پزشکی در آینده پاسخهای مطمئن داده شود.

کوهورت پرشین که تا کنون در 21 استان کشور راه اندازی شده است، مجموعه ای از 4 مطالعه در سنین مختلف با اهداف متفاوت شامل کوهورت نوزادان، نوجوانان ، سالمندان و بالغین است که در هر یک تاثیر عوامل مختلف بر بیماری های آن گروه سنی مورد ارزیابی قرار می گیرد.

 

 

معاینات پزشکی شرکت کنندگان در مطالعه کوهورت

 

در بین این مجموعه از کوهورت پرشین، کوهورت بالغین به عنوان مهمترین و وسیعترین بخش کوهورت پرشین، در 18 مرکز  راه اندازی شده است و  مناطق جغرافیایی مطالعه، بر اساس الگوی بیماری های محلی، علل مرگ، مواجهه با عوامل خطر، ثبات جمعیت و ظرفیتهای محلی انتخاب شده اند.

تمرکز پژوهش های بالینی در زمینه شیوع و پیشگیری از بیماری های غیرواگیر مزمن، پیشگیری از مرگهای زودرس (زیر 70 سال ) ، ارتقای بستر خدمات بهداشتی در کشور،  ایجاد بستری برای تربیت نیروی انسانی متخصص و محقق، ایجاد زیر ساخت قوی پژوهشی مبتنی بر جمعیت در دانشگاه های علوم پزشکی، گسترش مفهوم پزشکی سلامت محور در آموزش پزشکی و فراهم کردن زمینه برای آموزش و پژوهش دانشجویان و متخصصان پزشکی، تمرکز ویژه در جهت ارتقای کیفیت خدمات بهداشتی در بیش از یکصد شهر جدید کشور که فعلا ساختار روستایی دارند و در حال تغییرات اپیدمیولوژیک هستند، بررسی موثرین روشهای پیشگیری ، تشخیص ، درمان و بازتوانی در موارد ابتلا به بیماری های مزمن غیرواگیر  در همه نژادها و قومیتهای مختلف ایرانی، ارائه بسته های خدمات سلامت در راستای افزایش امید به زندگی ایرانیان، تاسیس بزرگترین بیوبانک در ایران برای تحقیقات علوم پایه و ژنتیک و تاسیس پایگاه جامع اطلاعاتی برای 200 هزار نفر در کشور ، از اهداف و چشم اندازهای مطالعه کوهورت بالغین پرشین است.

 

مطالب مشابه