مطالعات سالهای اخیر موید این مطلب بوده اند که بسیاری از بیماری های گوارشی مجموعه ای چند عاملی بوده و  شناخت مکانیسم درمان آنها نیازمند رویکردی چندجانبه و چندرشته ای (multidisciplinary)  است؛ از این رو در چند دهه اخیر ، تحقیقات گسترده ای در زمینه درمان چند رویکردی بیماریهای گوارشی آغاز شده و نتایج کارآزمایی های بالینی امیدهای بسیاری را برای به کارگیری روشهای نوین درمانی از جمله ایمونوتراپی، سلول درمانی و درمان شخص-محور برانگیخته است.

 

 

 

اهداف تاسیس مرکز تحقیقات درمانهای سلولی در بیماری های گوارش

امروزه نیاز به مراکزی که در جهت توسعه روشهای نوین درمانی و پزشکی شخص-محور  بیماریهای گوارش  فعالیت کنند، بیش از پیش احساس می شود.  مرکز تحقیقات درمانهای سلولی در بیماری های گوارش ، وابسته به پژوهشکده بیماری های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران/ Cell – Based Therapies Research Center, Digestive Diseases Research Institute, Tehran University of Medical Sciences ، در سال 1396 با مصوبه شورای گسترش وزارت بهداشت و به همت جمعی از متخصصان علوم پایه پزشكی و با هدف پاسخگویی به این نیاز تأسیس  شده است. هدف از راه اندازی این مرکز تحقیقات، توسعه فعالیت‌های بنیادی پژوهشکده بیماریهای گوارش و کبد در زمینه سلول درمانی و پزشکی بازساختی و نیز دستیابی به فناوری های نوین در درمان بیماریهای گوارشی است تا همگام با سایر کشورها و بویژه کشورهای توسعه یافته ، دانش استفاده از سلول و محصولات سلولی برای کنترل بیماریها در کشور نهادینه شود.

 

 

 

برنامه ها و فعالیتهای مرکز تحقیقات سلول درمانی در بیماری های گوارش و کبد

با توجه به نوپا بودن حوزه ایمنی درمانی و پزشکی شخص-محور در ایران، تمرکز اصلی برنامه‌ها و فعالیت‌های مرکز تحقیقات درمان های سلولی پژوهشکده بیماری های گوارش و کبد، حول  محورهای ذیل است:
•    طراحی سیستم های درمانی نوین سرطان بر پایه استفاده از سلولهای سیستم ایمنی و پزشکی بازساختی
•    ایجاد زیرساختهای لازم برای طراحی و اجرای پزشکی شخص-محور (Personalized Medicine) در بیماریهای گوارشی
•    ایجاد تعامل مناسب و سازنده بین متخصصان علوم پایه و متخصصان علوم بالینی مرتبط با حوزه سرطان و بیماریهای گوارشی، جهت پیشبرد اهداف پژوهشی و درمانی در زمینه بیماریهای گوارش

 

 

 

اجزای مرکز:

مرکز تحقیقات درمان های سلولی در بیماری های گوارش، فضای پژوهشی و آزمایشگاهی لازم و گروه های پژوهشی مناسبی را فراهم آورده است تا با استفاده از توان متخصصان داخلی به رفع نیاز جامعه علمی کشور و انجام پروژه های ملی کمک کند.

 

 

مجموعه آزمایشگاهی مرکز تحقیقاتی درمان های سلولی در بیماری های گوارش، از سال ۱۳۹۰ فعالیت خود را آغاز کرده و شامل بخشهای ذیل است:

 

 

1.    آزمایشگاه کشت سلول و بافت: دارای فضایی در حدود 50 متر مربع، حاوی کلیه وسایل و تجهیزات مورد نیاز جهت کشت انواع سلولهای انسانی اعم از انکوباتور ، هود لامینار کلاس II ، سانتریفوژ ، میکروسکوپ فلوسنت ، ، اتوکلاو ، فریزر ۷۰-  و ...


2.    آزمایشگاه کشت ویروس: شامل تجهیزات مورد نیاز جهت تولید و تخلیص وکتورهای ویروسی شامل اولتراسانتریفیوژ ، هود لامینار و ...


3.    آزمایشگاه مولکولی: این آزمایشگاه با فضایی بالغ بر 100 متر مربع ،  مجهز به دستگاه ترموسایکلر، ژل داک، ترانس ایلومیناتور، الکتروفورز یکپارچه و نانودراپ جهت انجام تستهای مولکولی مختلف اعم از استخراج RNA و DNA و انواع PCR مناسب است.

 

 


4.   آزمایشگاه تجهیزات نگهداری حیوانات آزمایشگاهی جنرال : این آزمایشگاه با فضای فیزیکی ۴۰ متر مربع و فضای جداگانه جهت کار با حیوانات آزمایشگاهی ، از سال 91 مشغول خدمت رسانی به محققین برای انجام تستهای preclinical است. فضای آزمایشگاهی  فوق مجهز به سیستم اتوماتیک تنظیم دما و نور  و دارای قفسه های مجهز جهت نگهداری حیوانات آزمایشگاهی کوچک بوده و علاوه بر سه فضای مجزا برای نگهداری حیوانات مختلف (موش، رت و خرگوش)، دارای فضای جراحی و انبار نیز هست.

 

 

 

 

 

5.    تجهیزات نگهداری موشهای SCID: این آزمایشگاه به عنوان تنها مرکز تخصصی ویژه نگهداری حیوانات فاقد سیستم ایمنی در کشور در سال 96 راه اندازی شد. این آزمایشگاه  با فضای فیزیکی حدود ۴۰ متر شامل فضای کلین روم و  فضای ویژه جراحی، و فضای تکثیر جداگانه بوده و مجهز به سیستم IVC جهت نگهداری و تکثیر موشهای SCID، NSG، NOG  است. با توجه به لزوم استفاده از موشهای فاقد سیستم ایمنی در تحقیقات سرطان، راه اندازی این آزمایشگاه در کشور، گامی بلند در جهت تسهیل مطالعات پیش بالینی برای بررسی اثربخشی و ایمنی روش های درمانی، قبل از ورود به مرحله کارآزمایی بالینی به شمار می رود. از سوی دیگر با توجه به نیاز بسیاری از مراکز پژوهشی، این مرکز برای اولین بار در کشور اقدام به وارد کردن نژادهای موشی فاقد سیستم ایمنی کرده و آماده ارائه خدمات به سایر مراکز است.

 

 

 

6.    اتاق های تمیز (Cleanroom): با توجه به لزوم استفاده از اتاق تمیز در پژوهش های مربوط به سلول درمانی و ژن درمانی، مجموعه ای از چند اتاق تمیز با مساحتی در حدود ۱۵۰ مترمربع توسط مرکز تحقیقات درمان های سلولی دائر گردیده و برای انجام پروسه های فراوری سلول و بافت در مهندسی بافت، gene manipulation  ، cell manufacturing  و سل تراپی قابل بهره برداری است.

مجموعه فوق از بالاترین استانداردهای لازم جهت ساخت و راه اندازی اتاقهای تمیز  در کشور برخوردار بوده و از این نظر  در نوع خود کم نظیر است.

 

 

 

 

 

 

مطالب مشابه