درحالیکه سهم بیماری های غیرواگیر از علل کلی مرگ و میر در سال ۱۹۹۰ ، نزدیک به ۵۰ درصد، بیماریهای واگیر بیش از ۲۰ درصد و تصادفات جاده ای بیش از ۳۰ درصد بوده است، در حال حاضر، بیماری های غیرواگیر سهم ۸۰ درصدی، بیماری های واگیر سهم بیش از ۱۰ درصدی و تصادفات جاده ای سهم کمتر از ۱۰ درصدی دارند.

بر اساس آخرین مطالعه جهانی بار بیماریها، ۱۰ علت مهم مرگ و میر در ايران ، بيماري ايسکميک قلبي، سکته مغزي، تصادفات جاده‌اي، بیماری های قلبی ناشی از پرفشاري خون، آلزايمر، ديابت، بيماري مزمن انسدادي ريوي، بيماري مزمن کليوي، ساير بيماري هاي قلبي عروقي و سرطان معده هستند.

همچنین ایسکمیک قلبی، تصادفات جاده ای، تولدهای زودرس، نواقص مادرزادی، بیماری های مغز و اعصاب، بیماری قلبی ناشی از پرفشاری خون، دیابت، عفونت دستگاه تنفس تحتانی، آسیب به خود، سایر بیماری های قلبی عروقی مهمترین علل مرگهای زودرس در ایران به شمار می روند.

 

تبدیل مطالعه کوهورت گلستان به بستر مهم مطالعات بیماری های مزمن غیرسرطانی

 

 

رشد صعودی برخی از بیماری های غیرواگیر در کشور همچون، سکته قلبی، سکته مغزی، دیابت، بیماری های مزمن ریوی، بیماری های مزمن کلیوی و ...،  و نیز  لزوم به کارگیری تلاش بسیار گسترده با اتکا به تحقیقات وسیع و موثر، برای پیشگیری از رشد بیماری های مزمن غیرواگیر، درحالیست که بزرگترین مطالعه کوهورت خاورمیانه و شمال آفریقا در ایران که با هدف شناسایی علل شیوع بالای سرطان مری در شمال شرق ایران (گلستان به عنوان داغترین نقطه سرطان مری در جهان) اجرا شد و به دستاوردهای مهم بین المللی در حوزه سرطان انجامید،  با تشکیل بیوبانک بزرگی از داده های مربوط به بیش از 50 هزار فرد شرکت کننده در مطالعه، از یک سو ، و نتایج مهم به دست آمده در خصوص برخی بیماری های غیرواگیر بویژه سکته های قلبی و مغزی، هپاتیت، بیماری های مزمن کلیوی و ... ، به بستر  بسیار مهمی برای انجام مطالعات مرتبط با سایر بیماری های مزمن غیرسرطانی تبدیل شد.

 

از میان بیش از  ۵۰ هزار شرکت کننده در مطالعه کوهورت، مرگ بیش از  ۶ هزار و  400 نفر با علل مشخص ، ثبت شده است که سهم هر بیماری در تصویر زیر مشخص است:

 

علل کلی مرگ و علل مرگ بر اثر سرطانها در مطالعه کوهورت گلستان

 

 

 

نکته مهمتر آن که، پیگیری های چند ساله در مطالعه کوهورت گلستان که با هدف بررسی علل بروز و پیشگیری از سرطان های مری و معده انجام یافته بود،  نشان داد 50 درصد مردم منطقه از سکته های قلبی و مغزی فوت می کنند. بیش از 50 درصد مردم فشار خون بالا  و حداقل 10 درصد قند خون و بیش از 60 درصد نیز، درحالی اضافه وزن و چاقی دارند که تحرک بدنی آنها بسیار کاهش یافته است. بر اساس شواهد دیگر این مطالعه، همچنین 70 درصد افراد، از یک ریسک فاکتور، 50 درصد ، 2 ریسک فاکتور  و 20 درصد نیز از سه ریسک فاکتور برای حوادث قلبی عروقی برخوردارند. 

 

 

دکتر غلامرضا روشندل، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی گلستان و از اعضای فعال مطالعه کوهورت

 

در کنار بیماری های قلبی و عروقی و عامل خطر سکته قلبی و مغزی،  نتایج  مطالعه کوهورت گلستان نشان داد که بالا رفتن سن،  جنس زن، کاهش فعالیت فیزیکی، چاقی، دیابت و فشارخون بالا از عوامل موثر در بروز بیماری های کلیوی هستند. نتایج حاکی از آن بود که 4.6 درصد افراد بالای 50 سال منطقه بیماری مزمن کلیوی متوسط و پیشرفته دارند و این بیماری با یک غربالگری ساده بخوبی قابل پیشگیری بوده است. مطالعه کوهورت گلستان همچنین فرصتی را برای بررسی سایر بیماری ها مانند دیابت،  هپاتیت B،  میزان غلظت خون (هماتوکریت) ، فشار خون و .... فراهم کرد که همگی، نتایج بسیار مهم و تاثیرگذاری را برای مطالعات آینده پیش رو نهاده است.

 

 

تولید مقالات بسیار متعدد از مطالعه کوهورت گلستان در زمینه بیماری های مزمن غیرواگیر در معتبرترین مجلات علمی جهان

 

 

 

 

مطالب مشابه