افزايش چشمگير قد ايرانيان در سده گذشته

افزايش چشمگير قد ايرانيان در سده گذشته

تاریخ انتشار: : ۱۳۹۵/۵/۱۲ ۱۳:۴۳394 مرتبه خوانده شده
گزارش پژوهشکده بيماري هاي گوارش و کبد از تازه ترين برآوردها از قد انسان در

سطح جهان و ايران: افزايش چشمگير قد ايرانيان در سده گذشته



برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.

در اولين و بزرگترين مطالعه اي که تاکنون در سطح جهان انجام شده است، قد مردان و زنان و روند آن طي سده گذشته، از سال ۱۹۱۴ تا سال ۲۰۱۴، در ۲۰۰ کشور جهان برآورد شده است. قد مردان و زنان طي سده گذشته در اکثر کشورها روند افزايشي داشته است، و مهم تر آنکه، روند افزايش قد در مردان ايراني از تمامي کشورها سريعتر بوده است. در مردان ايراني، ميانگين قد از ۱۹۱۴ تا ۲۰۱۴ از ۱/۱۵۷ سانتيمتر به ۶/۱۷۳ رسيده، و رتبه قد مردان ايراني از ۱۸۱ به ۶۷ صعود کرده است. در همين مدت زمان در ايران، در سال ۱۹۱۴ ميانگين قد در زنان ۵/۱۴۸ سانتيمتر بوده که در سال ۲۰۱۴ به ۷/۱۵۹ سانتيمتر رسيده و رتبه قد زنان در ايران از ۱۵۹ به ۸۸ صعود کرده است. روند افزايش قد در ايران همچنان ادامه دارد.
اين پژوهش که توسط دانشمندان در امپريال کالج لندن انجام شده است با استفاده از داده هاي موجود از اکثر کشورها صورت گرفته و در آن، قد مردان و زنان بالغ بين سال هاي ۱۹۱۴ تا ۲۰۱۴ برآورد شده است. يافته ها در مجله اي-لايف (e-Life) به چاپ رسيده است. دکتر ملک زاده، رياست پژوهشکده بيماري هاي گوارش و کبد در دانشگاه علوم پزشکي تهران از جمله دانشمندان همکار در اين پژوهش هستند. دکتر ملک زاده در اين رابطه مي گويد: « اين پژوهش منحصر به فردي است که براي اولين بار تاکنون در سطح جهان صورت گرفته و تصوير واضح و شفافي از سطح سلامت در کشورها و روند آن طي سده گذشته ارائه مي دهد. قد انسان به شدت تحت تاثير عوامل تغذيه اي و محيطي است هرچند که عوامل ژنتيکي هم نقش مهمي بر عهده دارند. کودکان و نوجواناني که تغذيه بهتري دارند و در محيط هاي بهتري زندگي مي کنند عموما قد بلندتري دارند و قد انسان حتي ممکن است به سلامت مادر و تغذيه در دوران بارداري بستگي داشته باشد. قد در طول زندگي يک فرد برسلامت وي و حتي بر ميزان تحصيلات و وضعيت اقتصادي اجتماعي افراد تاثير دارد. برخي پژوهش ها نشان داده اند که افرادي که قد بلندتري دارند غالبا بيشتر عمر مي کنند، تحصيلات بالاتر و حتي درآمد بيشتري دارند. با اين حال، قد بلند با برخي مخاطرات همراه است. تعدادي ازپژوهش ها ارتباط قد را با افزايش خطر بعضي از سرطان ها از جمله سرطان تخمدان و پروستات نشان داده اند.»

ايشان مي گويند: « يافته ها در ايران حاکي از آن است که روند افزايش سطح سلامت که با روند افزايش قد در کشور ما همراه بوده طي سال هاي گذشته با سرعتي بيشتر از ساير کشورها افزايش يافته و کماکان رو به افزايش است. گسترش نظام سلامت و شبکه بهداشت در ايران به ويژه در ۴ دهه گذشته، تاثير چشمگيري بر وقوع گذار اپيدميولوژيک در ايران داشته که با افزايش اميد به زندگي و افزايش سطح سلامت در کشور نمود پيدا کرده است. اميد است با تدوين و راه اندازي سياست هاي موثر در سطح ملي و فروملي بتوانيم به اهداف نظام سلامت براي کاهش چشمگيرتر مرگ هاي زودرس و افزايش اميد به زندگي در کشورمان تحقق بخشيم.»

دکتر مجيد عزتي از دانشکده بهداشت امپريال کالج که مديريت اين پژوهش را بر عهده داشته است شايان ذکر است که در اين پژوهش، ۲۰ پژوهشگر از ايران مشارکت داشته اند.

اين مطالعه نشان مي دهد که مردان هلندي و زنان کشور لتوني بلند قدترين انسان هاي روي زمين هستند. طي ۱۰۰ سال گذشته، قد زنان کشور کره جنوبي و قد مردان ايراني بيشترين افزايش را در ميان کشورهاي جهان داشته است: قد زنان کره جنوبي به ميزان ۲/۲۰ سانتيمتر و قد مردان ايراني به ميزان ۵/۱۶ سانتيمتر افزايش پيدا کرده است. طي سده گذشته، قد مردان و زنان در انگلستان حدود ۱۱ سانتيمتر افزايش پيدا کرده است. در مقايسه، قد مردان و زنان در ايالات متحده به ترتيب ۶ و ۵ سانتيمتر افزايش يافته است در حالي که افزايش قد در مردان و زنان چيني به ترتيب ۱۱ و ۱۰ سانتيمتر است.
اين پژوهش همچنين نشان داد که در سال ۱۹۱۴ مردان امريکايي رتبه سوم و زنان امريکايي رتبه چهارم را از لحاظ قد در روي زمين در اختيار داشتند، ولي در سال ۲۰۱۴، مرداان در ايالات متحده به رتبه ۳۷ و زنان در ايالات متحده به رتبه ۴۲ نزول پيدا کرده اند. به طور کلي در سال ۲۰۱۴، ۱۰ کشوري که بلندقدترين مردان و زنان را در خود جاي داده اند اکثرا کشورهاي اروپايي هستند و هيچ کشور انگليسي زباني در ۱۰ رده اول قرار ندارد. رتبه زنان در انگلستان از ۵۷ به ۳۸ رسيده در حالي که رتبه مردان از رده ۳۶ به ۳۱ افزايش پيدا کرده است.

پژوهشگران همچنين دريافتند که علي رغم افزايش اوليه قد در ابتداي سده مورد مطالعه، طي ۳ تا ۴ دهه گذشته روند افزايش قد در بعضي از کشورها متوقف شده است. ايالات متحده امريکا از اولين کشورهاي پردرآمد است که روند افزايش قد در آن متوقف شد و روند مشابهي نيز در کشورهاي انگلستان، فنلاند، و ژاپن مشاهده شده است. بر خلاف اين، در اسپانيا، ايتاليا، و بسياري از کشورها در امريکاي لاتين و شرق آسيا، روند افزايشي قد همچنان ادامه دارد. علاوه بر اين، در بعضي از کشورها به ويژه در جنوب صحراي افريقا و در خاورميانه و شمال افريقا، ميانگين قد در ۳ يا ۴ دهه گذشته کاهش پيدا کرده است.

دکتر مجيد عزتي از دانشکده بهداشت امپريال کالج در اين رابطه مي گويد: « اين مطالعه سلامت مردم جهان در سده گذشته را به تصوير مي کشد و نشان مي دهد که ممکن است در بعضي از کشورها قد در حال کاهش و در بعضي ديگر رو به افزايش باشد. اين يافته تاييدي بر اين واقعيت است که بايد وضعيت تغذيه و محيط کودکان و نوجوانان در سطح جهان را به فوريت بهبود بخشيم و اطمينان حاصل کنيم که کودکان در جهان به بهترين صورت سالهاي آغازين زندگي خود را سپري کنند.»
او اضافه کرد: «يافته هاي مطالعه ما نشان داد که کشورهاي انگليسي زبان به ويژه ايالات متحده، از ساير کشورهاي پردرآمد در اروپا و آسيا و اقيانوسيه عقب افتاده اند. با در نظر گرفتن روند نامناسب چاقي در اين کشورها، سياست هاي موثرتري براي اصلاح تغذيه در طول زندگي مورد نياز است.»

ماري دو سيلوا، رييس بخش جمعيت، محيط، و سلامت در ولکام تراست (Wellcome Trust) که بر روي اين پروژه سرمايه گذاري کرده است در اين رابطه مي گويد: « اين يک آناليز منحصر به فرد است که از ادغام داده هايي که طي صد سال از اقصي نقاط جهان جمع آوري شده به دست آمده است. برجسته ترين يافته در اين مطالعه اين است که با وجود افزايش چشمگير قد در بعضي از کشورها، هنوز فاصله بين بلندترين و کوتاه ترين کشورهاي دنيا بسيار زياد است. درک علل اين فاصله به پژوهش هاي بيشتري نياز دارد تا بتوانيم راه هاي کاهش اين نابرابري در سلامت که هنوز در سطح دنيا وجود دارد را دريابيم.»

گروه پژوهشگران، که از حدود ۸۰۰ دانشمند تشکيل شده و از همکاري سازمان بهداشت جهاني بهره مند شده است، از داده هاي منابع بسيار گسترده و متنوعي استفاده کرده است، از جمله داده هاي ثبت شده در ارتش ها و نيروهاي نظامي، نظرسنجي ها بر روي سلامت و تغذيه جوامع، و مطالعات اپيدميولوژيک. پژوهشگران از اين داده ها براي برآورد قد در افراد ۱۸ ساله در سال ۱۹۱۴ (متولد ۱۸۹۶) تا ۲۰۱۴ (متولد ۱۹۹۶) استفاده کرده اند.

از ميان يافته هاي اين مطالعه، به برخي از آنها در زير اشاره شده است:
• مردان هلندي با ميانگين قد ۵/۱۸۲ سانتيمتر، بلندقدترين مردان در جهان هستند. زنان کشور لتوني با ميانگين قد ۱۷۰ سانتيمتر بلندقدترين زنان در جهان هستند.
• چهار کشوري که بلندقدترين مردان را در خود جاي داده اند عبارتند از: هلند، بلژيک، استوني، و لتوني. براي زنان اين کشورها عبارتند از: لتوني، هلند، استوني، و جمهوري چک.
• در سال ۲۰۱۴، مردان در تيمور شرقي با ميانگين قد ۱۶۹ سانتيمتر کوتاه ترين مردان در جهان بودند. زنان در گواتمالا با ميانگين قد ۱۴۹ سانتيمتر کوتاه ترين زنان در ۲۰۱۴ بودند.
• تفاوت بين بلندترين و کوتاه ترين جوامع در سال ۲۰۱۴ براي مردان حدود ۲۳ سانتيمتر و براي زنان حدود ۲۰ سانتيمتر بود.
• تفاوت بين قد مردان و زنان طي سده گذشته تغيير چشمگيري نداشته است. تفاوت قد مردان و زنان در سال ۱۹۱۴ حدود ۱۱ سانتيمتر و در سال ۲۰۱۴ حدود ۱۲ سانتيمتر بوده است.
• در بعضي از کشورها در جنوب صحراي افريقا از جمله سيرال‍‍ئون، اوگاندا، و رواندا، ميانگين قد مردان و زنان جوان تا ۵ سانتيمتر طي ۴ دهه گذشته کاهش پيدا کرده است.
• در سال ۲۰۱۴، مردان در استراليا تنها مردان غيراروپايي بودند که در فهرست ۲۵ کشور بلند قد جهان قرار داشتند.
• در آسياي شرقي، مردان و زنان در کره جنوبي و چين اکنون از همتايان خود در ژاپن بلند قدتر هستند.
• روند افزايش قد در کشورهاي آسياي جنوبي نظير بنگلادش و هندوستان متوقف شده است و به طور متوسط در فاصله اي بين ۵ تا ۱۰ سانتيمتر کمتر از کشورهاي آسياي شرقي نظير ژاپن و کره جنوبي باقي مانده است.
• در سال ۱۹۱۴، مردان در لائوس با ميانگين قد ۱۵۳ سانتيمتر کوتاهترين مردان در جهان بودند. اين ميزان قد معادل قد يک پسر ۱۲ ساله در زمان حال است که به خوبي تغذيه شده باشد. در ۱۹۱۴، کوتاه ترين زنان در گواتمالا بودند، با ميانگين قد ۱۴۰ سانتيمتر که معادل قد يک دختر ۱۰ ساله در زمان حال است که به خوبي تغذيه شده باشد.
به روز شده: : ۱۳۹۵/۵/۱۲ ۱۳:۴۹